Cif مخفف Cost, Insurance and Freight و یکی از شرایط تحویل کالا در تجارت بینالمللی است که بر اساس آن، فروشنده موظف است کالا را به حملکننده منتقل کند و هزینه حملونقل و بیمه کالا را تا زمان رسیدن به مقصد مدنظر خریدار پرداخت کند. اما ریسکهای احتمالی مانند از بین رفتن یا آسیب دیدن کالا، از هنگامی که کالا از کنار کشتی عبور میکند، از فروشنده به خریدار منتقل میشود.
وظایف خریدار و فروشنده درCifچیست؟
خریدار و فرشنده در قاعدهCifملزم به رعایت کردن شرایطی هستند
مسئولیت های فروشنده
کالا را با بستهبندی مناسب و با مشخصات مورد نظر خریدار ارسال کند.
کالا را به حملکننده منتقل کرده و هزینه حملونقل کالا را تا رسیدن به مقصد تعیین شده توسط خریدار پرداخت کند.
علاوهبر بیمه کالا، هزینه بیمه کالا را پرداخت کند.
مستندات لازم برای ترخیص کالا را به خریدار تحویل دهد.
خریدار را از تحویل کالا به حملکننده و از هرگونه تغییر در مسیر یا زمان حملونقل آگاه کند.
مسئولیت های خریدار
قیمت کالا را به فروشنده پرداخت کند.
کالا را از بندر مقصد ترخیص کند و هزینههایترخیص کالارا پرداخت کند.
مسئولیت خطر از دست رفتن یا آسیب دیدن کالا را از زمانی که کالا وارد کشتی میشود، بر عهده بگیرد.
در صورت بروز هرگونه خسارت به کالا، از فروشنده یا بیمه کننده خسارت را درخواست کند.
در صورت عدم تحویل به موقع یا عدم تطابق کالا با مشخصات مورد نظر، از فروشنده شکایت کند.
آموزش محاسبه هزینه Cif
برای درک نحوه محاسبه هزینه CIF ، باید اجزای تشکیلدهنده فرمول و سپس نحوه محاسبه دقیق حق بیمه (طبق عرف اینکوترمز و گمرک) را بررسی کنیم.
فرمول پایه CIF
اجزا فرمول عبارت اندز:
قیمت FOB یا Cost: قیمت خرید کالا شامل بستهبندی، حمل داخلی تا بندر مبدأ و ترخیص صادراتی روی عرشه کشتی.
Freight یا کرایه حمل: هزینه کرایه کشتی یا کانتینر از بندر مبدأ تا بندر مقصد.
Insurance یا حق بیمه: هزینه بیمهنامه دریایی.
فرمول بیمه CIF بر اساس ICC
طبق قواعد اتاق بازرگانی بینالمللی (Incoterms 2020)، ارزش بیمهشده کالا برابر با ۱۱۰٪ ارزش CIF در نظر گرفته میشود که آن ۱۰٪ اضافه بابت سود مورد انتظار بازرگان در نظر گرفته شده است .
دقت کنید در پروفرماهای عادی یا مواردی که حق بیمهبه عنوان یک عدد ثابت از طرف بیمهگر اعلام میشود، نیازی به فرمول بالا برای محاسبه حق بیمه نیست و به صورت ساده در فرمول اصلی جمع می شود.
مثال محاسبه هزینه Cif
فرض کنید یک بازرگان قصد واردات یک کانتینر ۴۰ فوت شامل قطعات یدکی خودرو از بندر شانگهای (چین) به بندرعباس (ایران) را دارد.
ارزش محموله روی کشتی در شانگهای (قیمت FOB): 40000 دلار
کرایه حمل کانتینر دریایی تا بندرعباس (Freight): 3200
نرخ حق بیمه کلوز C (با پوشش ۱۱۰٪ ارزش کالا): 0.3%
مرحله اول: محاسبه مجموع ارزش کالا و کرایه حمل
40,000 + 3,200 = 43,200
مرحله دوم: محاسبه حق بیمه
43200×1.10=47520
47520×0.003=142.56
مرحله سوم: محاسبه نهایی قیمت CIF
CIF: 40,000+3,200+142.56=43,342.56
انتقال ریسک در قاعده CIF
منظور از انتقال ریسک در Cif این هست در صورتی که کالا از بین برود مسئولیت جبران خسارت این کالا با فروشنده هست یا خریدار؟ عده ایی فکر می کنند چون فروشنده هزینه کرایه حمل و بیمه را تا بندر مقصد پرداخت کرده، پس در طول مسیر دریایی هم ریسک خرابی بار با فروشنده است این تصور غلط است طبق:
ماده A2/B2 و A3/B3 اینکوترمز ۲۰۲۰ در CIF:
هزینه تا بندر مقصد بر عهده فروشنده است، اما ریسک در بندر مبدأ (لحظهای که کالا روی عرشه کشتی قرار میگیرد) به خریدار منتقل میشود.
بررسی پرونده حقوقی انتقال ریسک
یکی از مشهورترین پروندههای حقوقی بینالمللی که حکم قطعی آن به مرجع تفکیک «ریسک» و «هزینه» در قراردادهای CIF تبدیل شد، پرونده C. Groom Ltd v. Barber [1915] در دادگاه عالی انگلستان است؛ در این دعوا، ۲۵ تن تخم پنبه تحت قرارداد CIF کلکته به لندن فروخته شد، اما کشتی حامل بار پیش از تحویل اسناد به خریدار، توسط یک ناو جنگی غرق و کالا به کلی نابود شد. خریدار با ادعای اینکه کالا در مقصد فیزیکی تحویل نشده از پرداخت وجه خودداری کرد، اما قاضی صراحتاً رأی داد که ماهیت معامله CIF است و از لحظه استقرار کالا روی عرشه در مبدأ، ریسک حوادث دریایی به خریدار منتقل شده است؛ بنابراین خریدار موظف به پرداخت کامل ثمن معامله در قبال دریافت اسناد (بارنامه و بیمهنامه) شد و دادگاه تأکید کرد که خریدار برای جبران خسارت خود تنها باید به شرکت بیمه مراجعه کند نه به فروشنده.
هزینه حمل بر عهده کیست؟ | ریسک خسارت بر عهده کیست؟ | مراحل حمل بار |
فروشنده | فروشنده | خروج کالا از انبار فروشنده |
فروشنده | فروشنده | حمل داخلی در کشور مبدأ تا بندر |
فروشنده | فروشنده | گمرک مبدأ و تشریفات صادرات |
فروشنده | فروشنده | در حال بارگیری و عبور از لبه کشتی |
فروشنده | خریدار | استقرار کالا روی عرشه کشتی در مبدأ |
فروشنده (کرایه را داده) | خریدار | مسیر حرکت کشتی در اقیانوس |
طبق قرارداد حمل | خریدار | رسیدن به لنگرگاه و بندر مقصد |
خریدار (مگر در کرایه باشد) | خریدار | تخلیه کالا از کشتی در مقصد |
خریدار | خریدار | گمرک مقصد و ترخیص واردات |
خریدار | خریدار | حمل داخلی تا انبار خریدار |
مراحل ترخیص کالا درCifچیست؟
دریافت مستندات لازم برای ترخیص کالا را از فروشنده
ارائه مستندات به گمرک بندر مقصد
اطمینان از تطابق کالا با مشخصات مورد نظر
پرداخت عوارض و مالیات مربوط به ترخیص کالا
دریافت کالا از گمرک بندر مقصد
انتقال کالا به محل مورد نظر
مدارک لازم برای ترخیص کالا درCif
خریدار برای ترخیص کالا باید اسناد و مدارک لازم را ارائه دهد.
بیمه نامه، برگه بیمه یا گواهی بیمه که از فروشنده دریافت کرده است.
بارنامه که از حملکننده دریافت کرده است.
فاکتور تجاری که از فروشنده دریافت کرده است.
گواهی کیفیت، گواهی بهداشتی، گواهی مبدأ یا هر گواهی دیگری که برای کالا لازم باشد.
اظهارنامه گمرکی که در بندر مقصد تکمیل میکند.
هزینههای ترخیص کالا درCif
خریدار باید هزینههای زیر را برای ترخیص کالا درCifپرداخت کند:
عوارض گمرکی که بر اساس قیمت کالا، نوع کالا و تعرفه گمرکی محاسبه میشود.
مالیات بر ارزش افزوده که با توجه به قیمت کالا و نرخ مالیات تعیین میشود.
هزینههای بندری که شامل هزینههای بارگیری، باراندازی، انبارداری، تفتیش و غیره است.
هزینههای حملونقل داخلی که همان هزینههای انتقال کالا از بندر مقصد به محل مورد نظر است.
جمع بندی
در واقع به طول خلاصه میتوان گفت که cif یعنی فروشنده کالا را باید به خریدادر تحویل دهد و هزینه بیمه و انتقال کالا رو پرداخت کنید در صورتی که کالا بعد از تحویل دچار خسارت شود فروشنده دیگر تعهدی ندارد و خریدار برای دریافت خسارت باید به شرکت بیمه مراجعه کند