ترانشیپمنت

ترانشیپمنت (Transhipment) در حمل‌ونقل بین‌المللی به معنای جابجایی کالا از یک وسیله حمل‌ونقل به وسیله دیگر است. این فرایند معمولاً در بنادر یا پایانه‌های حمل‌ونقل انجام می‌شود و شامل تخلیه کالا از یک کشتی، قطار یا کامیون و بارگیری آن به وسیله دیگر می‌شود. نقل و انتقال ترانشیپ‌‌ با عنوان «حمل و نقل ترکیبی» نیز معرفی می‌شود. هدف از ترانشیپمنت، بهبود کارایی و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل است. با استفاده از ترانشیپمنت، کالاها می‌توانند به صورت سریع‌تر و با هزینه کمتر به مقصد نهایی خود برسند. این روش به ویژه در مواردی که مسیر مستقیم بین مبدا و مقصد وجود ندارد یا استفاده از یک وسیله حمل‌ونقل خاص به صرفه نیست، کاربرد دارد.

ترانشیپمنت چگونه انجام می‌شود؟

فرض کنید یک تاجر ایرانی از تاجر چینی کالا خریداری کرده و مقصد نهایی محموله ایران است. اگر برای رسیدن به ایران مسیر حمل مستقیم وجود نداشته باشد، تاجر ایرانی می تواند:

1. انتقال کالا از انبار فروشنده به بندر چین

پس از خرید کالا، بار را از انبار فروشنده در چین به یکی از بنادر چین منتقل می‌شود.

2. بارگیری کالا در بندر مبدأ

پس از رسیدن کالا به بندر چین، محموله وارد کانتینر شده و روی کشتی اول بارگیری می‌شود. بندر چین به عنوان Port of Loading (POL) یا «بندر بارگیری» شناخته می‌شود.

3.حرکت کشتی به سمت کشور واسط و تخلیه کالا

کشتی اول کالا را از چین به یک بندر در کشور واسط، برای مثال امارات، حمل می‌کند. و بار تاجر ایرانی را تخلیه می کند به این بندر، Transshipment Port یا «بندر ترانشیپمنت» گفته می‌شود.

4. انتقال کالا به کشتی دوم

پس از انجام عملیات لازم در بندر واسط یعنی امارات، کانتینر روی کشتی دیگری بارگیری می‌شود،کشور واسط لزوماً مقصد وارداتی کالا محسوب نمی‌شود.

6.حرکت کشتی دوم به سمت ایران

کشتی دوم کالا را از بندر واسط به سمت ایران حمل می‌کند. و در بندر ایران پهلو می گیرد این بندر، Port of Discharge (POD) یا «بندر تخلیه» است.

هزینه‌ ترانشیپمنت

هزینه ترانشیپمنت فقط به مبلغ جابه‌جایی کالا از یک وسیله حمل به وسیله دیگر محدود نمی‌شود. بلکه متنساب با مسیر و قرارداد حمل، هزینه‌هایی مانند عملیات ترمینالی، انبارداری (Storage )، تخلیه و بارگیری، دموراژ (Demurrage)، دیتنشن (Demurrage)و سایر هزینه‌های می تواند متغییر باشد.

به همین دلیل، نباید تنها به قیمت اعلام‌شده توسط شرکت حمل‌ونقل توجه کرد. هزینه نهایی حمل (Total Logistics Cost) و زمان تحویل نیز باید در نظر گرفته شود.

Free Time در ترانشیپمنت چیست؟

Free Time به مدت زمانی گفته می‌شود که طبق شرایط قرارداد یا تعرفه شرکت حمل‌ونقل، کانتینر می‌تواند بدون پرداخت هزینه‌های مربوط به تأخیر در پایانه باقی بماند.اگر کانتینر بعد از پایان Free Time همچنان در ترمینال باقی بماند، بسته به شرایط قرارداد ممکن است هزینه‌هایی مانند Demurrage، Detention یا Storage اعمال شود.

تعریف  Demurrage، Detention و Storage

انواع ترانشیپمنت

ترانشیپمنت داخلی

به جابجایی کالا در داخل مرزهای یک کشور اشاره دارد. این فرآیند شامل انتقال کالا از یک نقطه به نقطه دیگر در همان کشور می‌شود. ترانشیپمنت داخلی می‌تواند به دلایل مختلفی انجام شود، از جمله بهبود کارایی حمل‌ونقل، کاهش هزینه‌ها و تسهیل توزیع کالا. این نوع ترانشیپمنت معمولاً توسط شرکت‌های حمل‌ونقل داخلی، شرکت‌های لجستیکی یا حتی خود شرکت‌های تولیدکننده انجام می‌شود. استفاده از روش‌های مختلف حمل‌ونقل مانند کامیون، قطار، کشتی و هواپیما در ترانشیپمنت داخلی رایج است. انتخاب روش مناسب بستگی به عواملی مانند فاصله، نوع کالا و هزینه دارد. ترانشیپمنت داخلی نقش مهمی در اقتصاد کشور ایفا می‌کند و به گردش کالا و توسعه تجارت داخلی کمک می‌کند.

ترانشیپمنت بین‌المللی

 به جابجایی کالا از یک کشور به کشور دیگر گفته می‌شود. این فرایند معمولاً در حمل‌ونقل دریایی و برای مسافت‌های طولانی انجام می‌شود. در ترانشیپمنت بین‌المللی، کالا ممکن است از یک کشتی به کشتی دیگر، از کشتی به وسایل حمل‌ونقل خشکی مانند قطار یا کامیون، یا از وسایل حمل‌ونقل خشکی به کشتی منتقل شود. این نوع ترانشیپمنت می‌تواند به کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل، افزایش سرعت حمل‌ونقل، دسترسی به مناطق دورافتاده و تنوع در روش‌های حمل‌ونقل کمک کند. با این حال، ترانشیپمنت بین‌المللی ممکن است با چالش‌هایی مانند افزایش زمان حمل‌ونقل، خطر آسیب دیدن کالا، هزینه‌های اضافی و نیاز به هماهنگی بین وسایل حمل‌ونقل مختلف همراه باشد.

تفاوت‌های  ترانزیت و ترانشیپ

ترانشیپ به جابجایی کالا از یک وسیله حمل‌ونقل به وسیله حمل‌ونقل دیگر در یک نقطه میانی گفته می‌شود. این نقطه میانی می‌تواند یک بندر، فرودگاه یا ایستگاه راه‌آهن باشد. ترانشیپ معمولاً زمانی انجام می‌شود که مسیر مستقیم بین مبدا و مقصد وجود نداشته باشد یا استفاده از وسایل حمل‌ونقل مختلف برای بخش‌های مختلف مسیر، بهینه‌تر باشد. برای مثال، کالایی که از طریق کشتی از چین به سنگاپور حمل می‌شود و سپس از آنجا با هواپیما به استرالیا فرستاده می‌شود، ترانشیپ شده است.

ترانزیت به حمل کالا از مبدا به مقصد از طریق خاک یک یا چند کشور دیگر گفته می‌شود، بدون اینکه کالا در آن کشورها پردازش یا تغییر یابد. به عبارت دیگر، کالا صرفاً از خاک آن کشورها عبور می‌کند. برای مثال، کالایی که از ایران به اروپا حمل می‌شود و از طریق ترکیه عبور می‌کند، در حال ترانزیت است.

مزایا و معایب ترانشیپ

• کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل: با استفاده از کشتی‌های بزرگ برای مسیرهای طولانی و کشتی‌های کوچک تر یا سایر وسایل حمل‌ونقل برای مسیرهای کوتاه‌تر، می‌توان هزینه‌های حمل‌و نقل را به طور قابل توجهی کاهش داد.

• افزایش سرعت حمل‌ونقل: انتقال کالا به کشتی‌های سریع‌تر یا سایر وسایل حمل‌ونقل سریع‌تر در میانه راه، می‌تواند سرعت حمل‌و نقل را افزایش دهد و زمان تحویل کالا را کوتاه‌تر کند.

• دسترسی به مناطق دورافتاده: ترانشیپمنت امکان دسترسی به مناطقی را فراهم می‌کند که کشتی‌های بزرگ یا سایر وسایل حمل‌ونقل بزرگ قادر به ورود به آن‌ها نیستند.

• تنوع در روش‌های حمل‌و نقل: ترانشیپمنت امکان استفاده از روش‌های مختلف حمل‌و نقل مانند کشتی، قطار، کامیون و هواپیما را در یک مسیر فراهم می‌کند و امکان انتخاب بهترین روش را برای هر بخش از مسیر فراهم می‌کند.

•   انبارداری و توزیع: بنادر ترانشیپمنت می‌توانند به عنوان مراکز انبارداری و توزیع کالا نیز عمل کنند و به شرکت‌ها کمک کنند تا کالاهای خود را به صورت مؤثرتر مدیریت کنند.

• افزایش زمان حمل‌ونقل: ترانشیپمنت ممکن است باعث افزایش زمان حمل‌ونقل شود، زیرا کالا باید از یک وسیله حمل‌ونقل به وسیله دیگر منتقل شود و این فرایند ممکن است زمان‌بر باشد.

• خطر آسیب دیدن کالا: هر بار که کالا بارگیری و تخلیه می‌شود، خطر آسیب دیدن آن افزایش می‌یابد.

• هزینه‌های اضافی: ترانشیپمنت ممکن است هزینه‌های اضافی مانند بارگیری و تخلیه، انبارداری و بیمه را به همراه داشته باشد.

• نیاز به هماهنگی: ترانشیپمنت نیاز به هماهنگی دقیق بین وسایل حمل‌ونقل مختلف دارد و هرگونه تأخیر یا مشکل در هماهنگی می‌تواند منجر به تأخیر در تحویل کالا شود.

کاربرد ترانشیپمنت

1. ترانشیپمنت با استفاده از روش‌های مختلف حمل (مانند کشتی، قطار، کامیون) امکان کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل را فراهم می‌کند. این روش با بهینه‌سازی مسیرها، استفاده از وسایل حمل بزرگتر برای مسافت‌های طولانی و وسایل کوچکتر برای مسافت‌های کوتاه تر، و تجمیع بارها، به کاهش هزینه‌های جابجایی کالا کمک می‌کند. همچنین، ترانشیپمنت می‌تواند با استفاده از مراکز توزیع و انبارهای منطقه‌ای، هزینه‌هایانبارداریو توزیع را نیز کاهش دهد.

2. ترانشیپمنت یا حمل و نقل ترکیبی با استفاده از روش‌های مختلف حمل کالا، مانند کشتی، قطار و کامیون، امکان جابجایی سریع‌تر کالاها را فراهم می‌کند. به عنوان مثال، کالاهایی که از طریق دریا به یک بندر می‌رسند، می‌توانند به سرعت توسط قطار یا کامیون به مقصد نهایی خود منتقل شوند. این امر باعث کاهش زمان حمل و نقل و افزایش سرعت تحویل کالا به مشتریان می‌شود.

3. ترانشیپمنت یا حمل و نقل ترکیبی، نقش حیاتی در دسترسی به مناطق دورافتاده ایفا می‌کند. با استفاده از این روش، کالاها ابتدا توسط کشتی‌های بزرگ تا بنادر اصلی حمل شده و سپس از آنجا توسط کشتی‌های کوچکتر، قایق‌ها یا سایر وسایل حمل‌و نقل محلی به مناطق دورافتاده و صعب‌الوصول ارسال می‌شوند. این امر به ویژه برای جزایر کوچک، مناطق کوهستانی یا مناطقی که فاقد زیر ساخت‌های حمل‌و نقل مناسب هستند، اهمیت بسزایی دارد و امکان تأمین کالا و خدمات ضروری را برای ساکنین این مناطق فراهم می‌کند.

4. ترانشیپمنت به عنوان یک راهکار مؤثر در حمل‌و نقل، امکان استفاده از روش‌های گوناگون حمل را در یک مسیر فراهم می‌کند و به این ترتیب، انعطاف‌پذیری و کارایی سیستم حمل‌و نقل را افزایش می‌دهد. برای نمونه، کالا می‌تواند ابتدا از طریق کشتی به یک بندر ترانشیپمنت منتقل شود و سپس از آنجا توسط قطار یا کامیون به مقصد نهایی حمل گردد. این ترکیب روش‌های حمل‌ونقل، امکان دسترسی به مناطق مختلف و کاهش هزینه‌های حمل را فراهم می‌کند.

5. در انبارداری و توزیع، ترانشیپمنت به معنای انتقال کالا از یک انبار یا مرکز توزیع به انبار یا مرکز توزیع دیگر است. این کار به دلایل مختلفی از جمله بهبود کارایی، کاهش هزینه‌ها و افزایش سرعت ارسال انجام می‌شود. به عنوان مثال، یک شرکت ممکن است کالاهای خود را در انبارهای مختلف در سراسر کشور ذخیره کند و سپس با استفاده از ترانشیپمنت، آنها را به نزدیکترین انبار به مشتری ارسال کند.

ترانشیپمنت برای چه کالاهایی مناسب است؟

ترانشیپمنت برای طیف گسترده‌ای از کالاها می‌تواند مناسب باشد، اما برخی از کالاها به دلایل مختلف بیشتر از سایرین از این روش حمل‌ونقل بهره می‌برند. به طور کلی، کالاهایی که دارای ویژگی‌های زیر هستند، برای ترانشیپمنت مناسب‌ترند:

• کالاهای حجیم و سنگین: کالاهایی مانند ماشین‌آلات صنعتی، تجهیزات ساختمانی، و کالاهای فله‌ای که حمل آنها با کشتی‌های بزرگ و از طریق مسیرهای دریایی طولانی به صرفه‌تر است.

• کالاهای با ارزش: کالاهایی مانند جواهرات، آثار هنری و کالاهای الکترونیکی که نیاز به امنیت بالا در طول حمل‌و نقل دارند و ترانشیپمنت می‌تواند با کاهش تعداد دفعات بارگیری و تخلیه، خطر آسیب دیدن یا سرقت آنها را کاهش دهد.

• کالاهای فاسد شدنی: برخی از کالاهای فاسد شدنی مانند میوه‌ها و سبزیجات را می‌توان با استفاده از کشتی‌های یخچال‌دار و از طریق ترانشیپمنت به مقاصد دوردست حمل کرد.

• کالاهایی که نیاز به شرایط خاص نگهداری دارند: برخی از کالاها مانند مواد شیمیایی و دارویی نیاز به شرایط خاص نگهداری در طول حمل‌ونقل دارند. ترانشیپمنت می‌تواند با فراهم کردن امکانات مناسب در بنادر و کشتی‌ها، این شرایط را فراهم کند.

•  

• کالاهایی که مقصد نهایی آنها به طور مستقیم توسط کشتی‌های بزرگ قابل دسترسی نیست: در برخی موارد، بنادر کوچک‌تر یا مناطق داخلی کشورها نمی‌توانند پذیرای کشتی‌های بزرگ باشند. در این صورت، کالاها ابتدا به یک بندر بزرگتر منتقل می‌شوند و سپس از طریق ترانشیپمنت به مقصد نهایی خود ارسال می‌شوند.

مراکز ترانشیپ کالا

مراکز ترانشیپ کالا، نقاطی استراتژیک در سراسر جهان هستند که به عنوان محل‌هایی برای انتقال کالا از یک وسیله حمل‌ونقل به وسیله دیگر عمل می‌کنند. این مراکز معمولاً در بنادر بزرگ، فرودگاه‌های بین‌المللی و ایستگاه‌های راه‌آهن مهم واقع شده‌اند. برخی از مهم‌ترین مراکز ترانشیپ کالا در جهان عبارتند از:

بنادر: سنگاپور، شانگهای، هنگ کنگ، روتردام، دبی، جبل علی، تانکرانشیپمنت در بنادر بزرگ جهان

فرودگاه‌ها: فرودگاه بین‌المللی هنگ کنگ، فرودگاه بین‌المللی دبی، فرودگاه بین‌المللی فرانکفورت، فرودگاه بین‌المللی آمستردام